foto1
foto1
foto1
foto1
foto1
10 มิถุนายน 2541 คือวันแรกที่เริ่มต้นทำเว็บไซต์นี้ในระหว่างรอชมพิธีเปิดฟุตบอลโลกในปีนั้น วันนี้ครบรอบ 20 ปีพอดี แม้จะไม่ตรงกับวันเปิดฟุตบอลโลกที่รัสเซีย แต่ก็ใกล้เคียงกันมากครับ เนื้อหาเริ่มต้นจากความคิดคำนึงว่า "ชาติกำเนิด" ตนเองเป็นฅนอีสาน เล่าเรื่องราวของท้องถิ่นตัวเอง จนมาถึงภาษา วัฒนธรรม การละเล่นรื่นเริง ตลอดจนอาหารการกินต่างๆ มานำเสนอเรื่อยมา หมดหรือยัง? ต้องบอกว่ายัง... ยังมีอีกมากที่เราจะนำเสนอต่อไป โปรดติดตาม...

Facebook Likebox

fb like isangate

IsanGate Radio Online

radio online banner

Administrator

mail webmaster

paya header

ju juไฟไหม้ป่าจั่งเห็นหน้าหนู น้ำท่วมฮูจั่งเห็นจิหล่อ

## ไม่ถึงเวลาเลือกตั้ง ก็จะไม่เห็นหน้านักการ(กิน)เมือง ##

klonlum header

กลอนลำเรื่อง

เรื่องที่มีในวรรณคดีอีสาน เช่น ขูลูนางอั้ว ผาแดงนางไอ่ จำปาสี่ต้น เรียกว่า "เรื่อง" การนำเอาเรื่องเหล่านั้นมาร้องลำเรียก "ลำเรื่อง" โบราณลำเรื่องใช้คนลำ คนเดียว แต่งตัวโบราณ แสดงเป็นผู้ชาย ผู้หญิง เป็นยักษ์ เป็นเสนา เป็นเด็ก เป็น ผู้ใหญ่ สุดแท้แต่ว่าเรื่องที่ลำจะพูดถึงอะไร คนเราก็แสดงไปในรูปลักษณะอย่างนั้น แรกทีเดียวไม่มีแคน คนแสดงยืนลำ การลำเรื่องนี้ถ้าผู้แสดงแสดงเป็นจะสนุกกว่า ลำคู่ลำหมู่มาก จะยกเรื่องจำปาสี่ต้นมาแสดงให้ฟังโดยย่อ ดังนี้

บทไหว้ครู

   
            บัดนี้.... ข้าจักยอมือน้อมชุลีกรก้มขาบ
คุณพระยกใส่เกล้าชุลีล้ำยอดญาณ
กับทังคุณเทพไท้ผู้เป็นใหญ่อศวร
กับทังคุณอินทร์พรหมเทพดาองค์ล้ำ
ผู้ข้าขอนำเอาเรื่องนิทานธรรมมากล่าว
คันว่าผิดพลาดพลั้งอภัยข้าผู้ลำ แด่ เด๋อ นายเด้อ
   

พระยาเมืองขอลูก

   
            มาจักกล่าวเรื่องเมืองใหญ่ปัญจา
มีพระยาครองเมืองนั่งปองเป็นเจ้า
มีมเหสีเหง้าจันทาเทียมพ่วง
นางนั้นงามยิ่งย้อยใผเพียงบ่มี
คนในทีปพี้วี้บ่มีเปี่ยงพอเม็ด
ฝูงชาวเมืองชื่นชมดอมเจ้า
แต่บ่มีแนวเชื้อบุตตาสืบต่อ
องค์พระยาท่านท้าวทังแก้วแม่เมือง
จั่งได้ตกแต่งตั้งสลาหมากพลูพัน
ทังเทียนทองธูปจันทน์เนียมอ้น
ปณมมือน้อมเถิงองค์อินทิราช
ปรารถนาอยากได้ผู้บุญกว้างเกิดมา
ขอแต่เทพาเจ้าอินทร์พรหมผายโผด แด่ถ้อน
ขอลูกแก้วบุญกว้างล่วงลง.... ล่วงลง
 

พระวิสสุกรรมลงเกิด

   
            บัดนี้.... กะจิ่งฮ้อนฮอดไท้เทวราชอินตา
หีนศิลาแท่นทองเลยกระด้าง
องค์อินทร์เจ้ามองลงโลกลุ่ม
        บ๋าเวย แม้นว่ามีเหตุฮ้อนประการแท้สิ่งใด
อินทิราชไท้ฮู้เหตุความหมาย
ว่าพระยาเมืองปัญจาเหนี่ยววอนขอน้อม
ขอจอมเจ้าผู้มีบุญมาเกิด
ผู้ประเสริฐมากล้นบุญกว้างแผ่ผาย
องค์อินทร์ใช้วิสสุกรรมลงด่วน
ลงสู่ห้องหอแก้วบ่นาน
เทวาเจ้าหอลงลิวลี่ ลิวหลี ลิวลี่ ลิวลี่
เข้าสู่ห้องนางแก้วเล่าฝัน
ฝันว่าได้มณีโชติใสแสง
กลืนลงทวงตื่นตนเลยสดุ้ง
นางคราญแก้คำฝันถวายบาท
พระองค์คึดฮุ่งฮู้บุญกว้างสิล่วงลง
 

เชิญหมอโหรมาทำนาย

   
            แต่นั้น พระยาก็ฮ้องเฮียกเอิ้นเตินหมู่เสนา
ให้สูทันกันมาซู่คนมวลพร้อม
เสนาฟ้าวพากันปบแล่น
นบน้อบนิ้วมือขึ้นใส่หัว
มีเหตุฮ้อนประการสิ่งใด พระเอย
จั่งได้ทันเสนาพร่ำโหรมาพร้อม
ราชาท้าวไขคำบอกเล่า
ตามความฝันแต่เค้านางเหง้าแม่เมือง
โหรบ่ช้าประนมบาททูลถวาย
ว่าสักกกสักกาก แป้นไม้บากแป้นหมอหูฮา
ยอสองขาศาลาใต้ต่ำ
ตอใต้น้ำแม่นหอระคุณ
คันผู้ใดหีตูนโค็ยพระยาแดกบ้าย
 

พระกุมารประสูติ

   
            ความฝันนี้บ่แม่นความฝันฮ้ายฝันดีมีโชค
เทวบุตรอยู่ฟ้ามาเข้าสู่ครรภ์
ไปทางหน้าเป็นพระยาทรงแท่น
พระบาทเจ้าหัวจื้นชื่นชม ฮ้า ฮ้า ฮ้า ฮ้า ฮ้า ฮ้า
พระจั่งจัดแม่เลี้ยงสนมนาฏนางปัว
บัวระบัตินางซู่วันแลงเช้า
ดนนานล้ำสิบเดือนท้องแก่
ประสูติลูกน้อยงามละห้อยดั่งเขียน
เรียกชื่อท้าวสมเกียรติลือยศ
ว่าจุลมณีองค์ผู้ทรงงามล้น
ฝูงสาวใช้สนมในน้อยใหญ่
ต่างกะอยากอยู่ใกล้ชมช้อนฮ่วมเตียง
พระบ่เตื่องใจต่อพอคำ
อยากไปหาเฮียนมนต์เพื่อมาครองบ้าน
นานปีแล้วกุมารสอนใหญ่
จั่งเข้าไปกราบก้มลาแก้วแม่คีง
พระพ่อเจ้าฮักยิ่งเพียงตา
อยากให้มีวิชาครอบครองเมืองบ้าน
นางสนมเฝ้าถวายองค์ตามชอบ
ชมกอดเกี้ยวเฝือฝั้นกล่อมแฝง
ท้าวบ่เตื้องขอกราบลาลง
ประดับองค์ภูษาดาบดีดวงกล้า
ลาองค์เจ้าปิตุรงพระพ่อ
พระแม่เจ้าแถมให้ส่งพร
ไปดีถ้อนสายสมรลูกแม่
ขอให้ลุลาภได้ชัยกล้าต่าวมา แม่เดอ
 

พระกุมารไปเฮียนวิชา

   
            แต่นั้น พระก็ยัวรยาตรย้าย ย้ายย่างเสินสิน
นำทางเดินป่าไพรพงษ์ไม้
เรไรพร้อมแมงอีฮ้องส่ง
ฝูงหมู่เสือโคร่งเขี้ยวคะโยงเต้นเผ่นหนี
ฝูงชนีแขวนไม้เสียงออยฮ้องอ่อย
ปวด ปวด จักแม่นมันปวดก้นกระโดนหว่าวแต่หลัง
ฟังยินลมพานไม้ดังมาออดแอด
คือดั่งหน่อแตดฮ้องในซิ่นหยอกหมอย บ้อเด๋ คำเอย
ต่อจากนั้นเข้าลั่นผาชัน
หีนศิลาแตกกลางพ้าย้า
คือขาหง่างทางกลางน้ำโซ่
ลางบ่อนโหนปูดเป้าคือเต้าหย่อนยาน
เป็นตาคลานตาฮ้าวสองมือคั้นย่อง เบิ่งเด้ นวลเอ้ย
ท้าวจากห้องนานล้ำพร่ำปี
หวิดดงนี้ยังดอนง้อนง่อ
สัมปะปิสิพ้อฝูงไม้หมื่นถัน
ท้าวล่วงดั้นนอนป่าเหวหีน
กินผาลาบ่างเจียมันแห้น ทุกข์เด๋ยากเดลุงเอ่ยป้าเอ่ย
หวิดแดนนั้นลงเขาเก้าหลั่น
ที่นั่นเป็นเขตบ้านแดนด่านเมืองยักษ์
สองผัวเมียอยู่เทิงเขากว้าง
แปลงเป็นฮุ้งผัวเมียทังคู่
มันนั้นมีหน่วยแก้วใผฆ่ากะบ่ตาย
หากินเหมิดซู่ค้ายตายบ่มีเหลือ
มันนั้นมีเวรกรรมแต่ปางหลังพุ้น
 

ฮุ้งลงกินชาวเมือง

   
            ที่นี่ สิได้พรรณนาเรื่องเมืองจักขีนมุดมอด
เป็นเพราะฮุ้งใหญ่ฮ้ายมาเข้าย่ำยี
มีฤทธีเหลือล้นโตท่อภูเขา
ตาเป็นไฟใหญ่พอปานฆ้อง
งัวควายม้าหมูหมาเป็ดไก่
ช้างแลม้ากลืนได้เทื่อเดียว
เวียงวังกว้างหอปรางค์ฮ้างเปล่า
บ่มีใผอยู่เฝ้าเมืองบ้านเปล่าแปน
เหลือแต่องค์เอกเจ้าพร้อมพร่ำมเหสี
กับปทุมมานางยอดเมืองแพงล้าน
สองกษัตริย์เจ้าปรึกษากันพร้อมพร่ำ
เฮาควรเอาลูกแก้วไปเข้าอยู่กลอง
สองเฮานี้ตายไปกะตามช่างมันถ้อน
ว่าแต่เหลือลูกแก้วตายแล้วช่างมัน
พระก็เอานางเข้าในกลองซ่อนเสื่อง
ดีเรียบร้อยสองเจ้าอยู่ปรางค์
 

ฮุ้งกินพระยาเมือง

   
            บัดนี้ กล่าวเถิงเสโนฮุ้งบินมาหวาบเวิ่ง เวิ่ง เวิ่ง
ปานว่าฟ้าสิปี้นหินฟ้งฟั่งเฟือง
จับเอาเจ้าพระยาเมืองทังคู่
กลืนสู่ท้องลงพร้อมพร่ำกัน
โจ๊บทนั้นเมืองจักขีนมุดบอด
แล้วท่อนี้ไปหน้าจ่งฟังดอกเด๋อ นายเด้อ
 

พระกุมารเห็นนางปทุมมาในกลอง

   
          บัดนี้ จักกล่าวบั้นนามหน่อองค์กษัตริย์
เดินพลอยพลัดล่วงเถิงเมืองฮ้าง
เมืองบ่มีคนสร้างปะปรางค์แปนเปล่า
มีแต่ศพคาบฮ้ายตายถิ่มเกลื่อนกอง
ท้าวล่วงย้องเที่ยวท่องดูเหมิด
เห็นกองเพลหน่วยเดียวแขวนไว้

       ท้าวจั่งยอเอาค้อนเตาะกลองตุ้มตึ่ง ตุ้มตึ่ง ๆ ๆ
เสียงทึ้งทึ้ง ทึ้งทึ้ง นางน้องอยู่ใน
ว่าแม่นยักษ์ใหญ่ฮ้ายนางโกรธโกธา
ให้มึงกินกูสาส่วงเวรให้มันแล้ว
บาคราญท้าวฟังเสียงโต้ตอบ
แม่นผู้หญิงแท้แท้มาลี้อยู่กลอง
ต้านต่อน้องข่อยบ่แม่นแนวผี
หากแม่นแนวนามคนดังเดียวกับน้อง
บาคราญเว้าหลายคำต้านกล่าว
ท้าวจิ่งไขปล่องให้นางน้องออกมา
นางปทุมมาแก้วยอมือถวายบาท
เล่าเหตุให้เมืองบ้านมุ่นวาย
พระบาทท้าวสวมกอดนางแพง
ฟูมฟายไหลเนตรฮวยฮำแก้ม
คึดเถิงพงษ์พันธ์เชื้อเครือกอมุดมอด
นางนี้เป็นกำพร้าเหลือค้างผู้เดียว
พระพี่เจ้าผายโผดชีวิต
เป็นเพื่อบุพเพเฮาฮ่วมกันปางกี้
พี่นี้เป็นกษัตริย์สร้างปัญจานคราช
บุญส่งให้มาเห็นน้องหน่อเมือง
พี่สิพานางไปครองสร้างปัญจาเมืองพี่
คันบุญมีจั่งค่อยมากอบกู้เมืองน้องให้ต่าวคืน
นางพ่องให้สะอึกสะอื้น ฮือฮือ ฮือฮือ
คนึงเถิงความหลังอันพ่อยังครองบ้าน
 

 
ขอขอบพระคุณ หมอลำศรีจันทร์ ฉวีวงษ์  
แห่งบ้านโพนทอง อ.เขื่องใน จ.อุบลฯ นักลำพื้นที่เก่งกล้าสามารถของจังหวัดอุบลราชธานี    
 

 

redline

backled1

 

สนับสนุนให้ IsanGate อยู่รับใช้ท่านตลอดไป ด้วยการคลิกแบนเนอร์ไปเยี่ยมผู้สนับสนุนของเราด้วยครับ

isan word tip

isangate net 345x250

ppor blog 345x250

isangate com 345x250